Cumbre Vieja – Zawalenie się ściany krateru. Kolejna chmura SO2 nad Polską

Od 19 września Wyspy Kanaryjskie zmagają się z katastrofalnymi skutkami erupcji wulkanu Cumbre Vieja. Erupcja spowodowała bardzo duże straty materialne. Na tą chwilę wiadomo że zniszczonych zostało ponad 1450 budynków a rozlewająca się lawa pokryła prawie 8 procent wyspy La Palma. Sytuacja była dość stabilna do wczoraj. Bo 14 października 2021 roku doszło do dezintegracji i zawalenia się fragmentu ściany krateru. Wynikiem tego jest wzrost przepływu lawy wydobywającej się z wulkanu.

Cumbre Vieja

Erupcja Cumbre Vieja wciąż trwa. Towarzyszą jej trzęsienia ziemi

Do tej pory obserwując to co się dzieje w La Palma miało się wrażenie że sytuacja się stabilizuje. Wulkan jest co prawda aktywny ale lawa znalazła drogę do oceanu i tam wpływa powiększając wyspę. Niestety wczoraj nastąpiło gwałtowne wzmocnienie przepływu lawy z krateru. Powodem tego było zawalenie się części ściany krateru. Lawa zagrażać zaczęła kolejnym obszarom i ponad 300 mieszkańcom, którzy uciekać musieli ze swoich domów w czwartkowy poranek.

Nasiliły się też trzęsienia ziemi. Łącznie odnotowano ich od środy 13 października ponad 113 z czego 26 trzęsień o magnitudzie między 3,0 a 4,0 stopnie w skali Richtera. A najsilniejsze wystąpiło w środę 13.10 i miało magnitudę 4,5 stopnia w skali Richtera. Te trzęsienia wraz ze wzrostem deformacji gruntu w rejonie aktywności wulkanu sugerują silniejszy napływ magmy do komory wulkanicznej czego wynikiem może być nasilenie się erupcji lub otwarcie nowych otworów erupcyjnych.

Cumbre Vieja – Stary Szczyt

Tak właśnie tłumaczona jest nazwa tego aktywnego wulkanu z języka hiszpańskiego. Znajduje się on na wyspie La Palma która jest jedną z wysp archipelagu Wysp Kanaryjskich. Archipelag ten należy do Hiszpanii. Cumbre Vieja aktywny był w XX wieku dwa razy: w 1949 i 1971 roku. Najnowsza erupcja nastąpiła 19 września 2021 roku i trwa do dziś.

Cumbre Vieja przed erupcją
Cumbre Vieja przed erupcją. Źródło: .: Budzi się Cumbre Vieja? (wszechocean.blogspot.com)

Po wybuchu naukowcy zakładali dość szybkie wyciszenie wulkanu i spływ lawy do morza. Jednak do dnia dzisiejszego aktywność wulkanu nie osłabła. A wg. najnowszych informacji – wzrasta. Wulkan, na początku erupcji płaski stok góry na którym ze szczeliny zaczęły wydobywać się lawa i popiół stał się w ciągu kilku dni pełnoprawnym stożkiem wulkanicznym.

Następstwa erupcji wulkanu Cumbre Vieja

Do tej pory wulkan Cumbre Vieja spowodował gigantyczne straty materialne na wyspie La Palma. Strumienie lawy przesuwając się na zachód od miejsca erupcji niszczą i spopielają wszystko na swojej drodze. W popiół obracają się domy, szkoły i cała zabudowa. Do tej pory szacuje się że częściowo lub całkowicie zniszczonych zostało ponad 1450 budynków i elementów infrastruktury.

Erupcja wulkanu Cumbre Vieja na Wyspach Kanaryjskich
Erupcja wulkanu Cumbre Vieja na Wyspach Kanaryjskich / Źródło: Newspix.pl / ABACA

Ludzie są ewakuowani. Ewakuowane są również zwierzęta domowe.
Ci którzy zostali poinstruowani zostali aby chodzić w maskach i okularach oraz zamykać w domach drzwi i okna. Dodatkowo mają nie zbliżać się do okien aby nie raniły ich odłamki szkła pękającego z powodu fal ciśnienia po kolejnych wybuchach.

Zagrożone są także plantacje bananów na wyspie La Palma. W wielu miejscach owoce są całkowicie zniszczone. W innych owoce przykryte są grubą warstwą pyłu wulkanicznego. Ale nawet tam gdzie banany są względnie „bezpieczne” od lawy i popiołu pojawiło się nowe zagrożenie – skażenie wody i gleby spowodowane przez kwaśne deszcze. Szacuje się że od 15 do 20% owoców zbieranych rocznie na La Palma może zostać zniszczonych.

Rolnicy ratują zbiory bananów
Rolnicy ratują zbiory bananów

Od momentu wybuchu prócz lawy i pyłów wulkanicznych wulkan emituje do atmosfery potężne ilości dwutlenku siarki i dwutlenku węgla. Powstała w ten sposób toksyczna chmura jest przenoszona prądami powietrza na setki i tysiące kilometrów od wulkanu. I na nią dziś zwracamy uwagę.

Chmura SO2 i kwaśne deszcze nad Wyspami Kanaryjskimi

Największe zagrożenie związane z dwutlenkiem siarki emitowanym przez wulkan Cumbre Vieja występuje w najbliższych okolicach wulkanu. Tam od początku erupcji stężenie SO2 jest największe.

Cumbre Vieja na La Palma,
Cumbre Vieja na La Palma, Wyspy Kanaryjskie /AFP

Wyrzucany przez wulkan dwutlenek siarki tworzy kwas siarkowy mieszając się z parą wodną w atmosferze. Powstające chmury przynoszą tzw. kwaśne deszcze. Padając powodują zakwaszenie gleby (spada jej żyzność), skażenia ujęć wody pitnej oraz uszkodzenia roślin. Inicjują korozję i uszkadzają budynki rozpuszczając cement i wapień. Wraz z kwaśnym deszczem zaczął opadać gęsty popiół pokrywając pola upraw, budynki i samochody warstwą o grubości do nawet 28cm. To one zagrażają plantacjom bananów w równym stopniu co lawa i popiół.

Chmura SO2 – kolejny raz pojawia się nad Polską

Chmura dwutlenku siarki wraz z wiatrem dotarła w dniu wczorajszym nad nasz kraj. Na szczęście nie są to duże wartości i nie powinny nam zagrażać. Mamy wzmocnioną cyrkulację powietrza przez co szybko powinna zostać od nas odsunięta.

cumbre vieja, cumbre vieja

Czy erupcja ochłodzi klimat? Jakie będą jej skutki?

Wg. naukowców dopiero emisja dwutlenku siarki rzędu 5-10 mln ton spowoduje odczuwalne ochłodzenie. Dobrym przykładem erupcji która wpłynęła na globalną temperaturę jest wybuch wulkanu Pinatubo w 1991 roku. Wyemitowane wtedy do atmosfery zostało 15 mln. ton dwutlenku siarki. Ten unosił się do stratosfery i łączył z parą wodną przekształcając się w aerozole kwasu siarkawego. Cząstki aerozolu rozpraszały dużą ilość promieni słonecznych. Skutek to trwające kilka lat obniżenie się globalnej temperatury o 1 stopień.

Erupcja wulkanu Pinatubo w 1991 roku
Erupcja wulkanu Pinatubo w 1991 roku Źródło: Wikipedia

W przypadku wulkanu Cumbre Vieja na tą chwilę nie możemy mówić o takim wpływie jednak należy pamiętać że wulkan cały czas jest bardzo aktywny. Do końca nie wiadomo jak sytuacja się potoczy.

Skutkiem na który warto zwrócić uwagę może być uszkodzenie powłoki ozonowej nad Antarktydą lub Arktyką.

Zapraszamy do naszych pozostałych artykułów.