Zorza polarna w Polsce na zdjęciach. Koronalny wyrzut masy dociera do Ziemi. 31.10.2021

Pojawiły się zdjęcia zorzy polanej wykonane z Polski w ostatniej nocy. Do Ziemi dociera koronalny wyrzut masy. Minął dwie godziny temu satelitę DSCOVR. Nadal są szanse do zaobserwowania zorzy nad Polską tej nocy.

zorza, zorza
Zorza Polarna widziana ostatniej nocy nad Polską. Źródło: (5) Tato Astronom | Facebook

Oczekiwanie na CME i zdjęcia zorzy nad Polską

Wczorajsza noc wg. prognoz miała przynieść możliwość zaobserwowania zorzy polarnej nad północnym horyzontem. Pewnym było że CME jest i pędzi również w kierunku Ziemi. Natomiast niewiadomą była godzina nadejścia.

Gdy taki CME nadchodzi to mija najpierw satelitę DSCOVR. W pierwszej kolejności zatem otrzymujemy odczyty z satelity i wiemy z wyprzedzeniem że nadciąga wiatr słoneczny.

Deep Space Climate Observatory (DSCOVR) – amerykańska sonda kosmiczna, której misja polega na obserwacjach Ziemi i badaniu pogody kosmicznej.”

„Sonda znajduje się na heliocentrycznej orbicie Lissajous, efektywnie okrążając punkt libracyjny L1 położony pomiędzy Ziemią a Słońcem. Punkt ten jest położony o 1 500 000 km bliżej Słońca niż Ziemia. Umieszczona tam sonda monitorująca strumień cząstek wiatru słonecznego i pole magnetyczne może z wyprzedzeniem (od 15 minut do godziny) wysłać ostrzeżenie o niesprzyjającej pogodzie kosmicznej, która może stanowić zagrożenie dla sztucznych satelitów Ziemi i sieci energetycznych. DSCOVR ma wykrywać koronalne wyrzuty masy, zanim dotrą do Ziemi. Sonda obserwuje także naszą planetę, wykonując zdjęcia całkowicie oświetlonej półkuli Ziemi (DSCOVR stale widzi „Ziemię w pełni”).

Wikipedia

W skutek tego wiele osób i pasjonatów czekało z aparatami i naświetlało północne niebo. Szczęśliwym trafem pojawił się w nocy między 23.30 a 1.00 podmuch wiatru słonecznego który nasilił zorze daleko na północ od Polski. Dzięki temu udało się też zrobić kilka interesujących zdjęć w Polsce. Oto jedno z nich. Widać na nim zorzę występującą daleko na północy.

CME dotarł do ziemi

O godzinie 11:30 czasu polskiego pojawiły się zmiany w wykresach docierających z satelity informujące o tym że CME do niej dotarło. Niedługo po tym dotarło też do Ziemi. Niestety mamy teraz dzień. Ale nadal jest szansa na zrobienie ciekawych zdjęć po zachodzie słońca.
My będziemy próbowali!

Rozbłyski na Słońcu

28 października 2021 roku nastąpiła seria silnych rozbłysków na Słońcu. Pochodziły one z kompleksu plam słonecznych AR2887. Rozbłysk zakwalifikowano jako X1. Gdzie X oznacza najsilniejszą kategorię eksplozji a podana liczba jej intensywność. W ich wyniku nastąpił koronalny wyrzut masy.

„Koronalny wyrzut masy to olbrzymi obłok plazmy, w którym pole magnetyczne jest bardziej intensywne, przyspieszany w obszarze korony słonecznej i wyrzucany w przestrzeń międzyplanetarną.”

– Wikipedia.

Jeden z większych w ostatnich latach. Skierowany też w stronę Ziemi. W jego wyniku pędzi w naszą stronę z prędkością 1200 km/s ogromna ilość plazmy. Dotrzeć powinna późnym popołudniem 30 października. Jednak dokładnego czasu dotarcia do magnetosfery nie da się dokładnie ustalić. Margines błędu wynosi około 6 godzin zarówno w jedną jak i w drugą stronę.

Gdy plazma dotrze do magnetosfery rozpocznie się burza geomagnetyczna. Podczas jej trwania będzie szansa na zaobserwowania zorzy na terenie Polski.

Burza magnetyczna (geomagnetyczna) – nagłe i intensywne zmiany pola magnetycznego Ziemi (magnetosfery). Zaburzenia te powodowane przez koronalne wyrzuty masy ze Słońca, powstające w czasie trwania rozbłysków, wywołują gwałtowne zmiany parametrów fizycznych wiatru słonecznego. Te z obłoków cząstek naładowanych, które przemieszczają się w kierunku Ziemi, docierają tam przeważnie po 20-70 godzinach i natrafiają na ziemską magnetosferę. Powodują także istotne zmiany w jonosferze w czasie burzy magnetycznej, która może trwać około dwóch dni. Rozróżnia się początkową fazę dodatnią i następującą potem bardziej długotrwałą ujemną

Źródło: Wikipedia

Zorza w Polsce. Kiedy wystąpi i jak obserwować?

Aby zobaczyć zorzę w Polsce potrzebna jest odpowiednio silna burza geomagnetyczna. Jej siłę określa się za pomocą skali opracowanej przez NOAA. Od G1 – G5 gdzie im wyższa liczba tym burza jest silniejsza. Jeszcze ważnym jest indeks KP. Jest to wskaźnik aktywności geomagnetycznej czyli określa aktywność promieniowania słonecznego / wiatru słonecznego (w skali od 0 do 9), który dociera na Ziemię w wyniku wybuchów na Słońcu.
Im ten indeks jest wyższy tym dalej od bieguna będzie widać zorzę.

zorza, zorza

Zorza nie będzie widoczna cały czas. Najbardziej prawdopodobne jest że będziemy mogli ją zobaczyć gołym okiem od kilku do kilkunastu minut. I to pod warunkiem że obserwacje będziemy prowadzić z ciemnego miejsca. Obserwujemy północny horyzont.

Obserwowana z naszych szerokości geograficznych zorza wygląda inaczej niż obserwowana np. z Islandii. My widzimy jej górne warstwy w której dominuje zjonizowany azot. To on nadaje jej purpurowe i czerwone zabarwienie.

Jak fotografować zorzę polarną?

Polecamy zabrać ze sobą statyw i aparat fotograficzny. Aparat powinien mieć tryb manualny czyli taki w którym możemy samemu ustawić czas, przysłonę i ostrość. Do niego warto zastosować obiektywy od 10 do 50 mm w zależności od sytuacji. Osobiście polecam obiektyw szerokokątny – im jaśniejszy tym lepszy. Do tego wężyk spustowy lub pilot.

Wybierzmy miejsce gdzie nie ma sztucznego światła i jest dobry widok na północny horyzont. A wiec jak najdalej od skupisk miejskich.

Ustawić należy odpowiednio aparat. Czas naświetlania musi być długi. Zastosować się warto do zasady 600 aby gwiazdy zostały nieruchome na zdjęciu. Polega ona na podzieleniu liczby 600 przez długość ogniskowej w wyniku czego otrzymujemy maksymalny czas, jaki należy ustawić by na zdjęciu uzyskać nieruchomy obraz gwiazd. W przypadku matryc APS-C do tego wprowadzamy korektę o tzw. crop 1,5. Np. Mamy ogniskową 35 mm. 600/35=~17 sekund dla pełnej klatki oraz 600/35*1,5=~25 sekund.

Przesłonę ustawiamy na jak najniższej wartości. Balans bieli na 5500K.

Ostrość ustawiamy manualnie na nieskończoność. Osobiście każdy obiektyw ustawiłem na nieskończoność w dzień i zaznaczyłem po swojemu na podziałce. Aby w nocy mieć pewność że obraz jest naprawdę ostry.

Aparat kierujemy na północny horyzont i dokonujemy naświetlenia. Nawet gdy nie widzimy zorzy gołym okiem to uda nam się ją utrwalić poprzez długie naświetlanie.

Warunki do obserwacji zorzy

Warunki do obserwacji w większości kraju będą idealne. Jedynie na zachodzie kraju pojawi się trochę chmur związanych z nasuwającym się frontem chłodnym. Księżyc też pojawi się późno więc warunki będą dogodne do obserwacji.

zorza, zorza

Inne wiadomości