Przejdź do treści

Bałtyk zabrał prawie 200 metrów lądu. Erozja zmienia linię brzegową Polski.

Bałtyk zabrał Polsce od 1919 roku prawie 200 metrów lądu okolicach Jastrzębiej Góry. Tak wynika ze zdjęcia i wpisu opublikowanego przez Państwowy Instytut Geologiczny.
Opowiemy więcej o tym. Opisujemy też największy przykład na siłę Morza Bałtyckiego. Ruiny kościoła w Trzęsaczu.

bałtyk zabrał, jastrzębia górza, trzęsacz,
Ruiny kościoła w Trzęsaczu Fot. @Wikipedia

Informacja Państwowego Instytutu Geologicznego

We wpisie na swoim profilu FP Państwowy Instytut Geologiczny poinformował, że Bałtyk zabrał około 95 metrów najdalej wysuniętego na północ wybrzeża Polski. Mowa o obszarze między Plażą 26 oraz Plażą 27 w Jastrzębiej Górze. Zdjęciami porównawczymi są zdjęcia satelitarne wykonane w roku 1958 oraz 2010. Zestawione zostały ze sobą, wraz z zaznaczoną i wyliczoną różnicą wynosząca około 95 metrów. Jak widzimy na zdjęciach, linia brzegowa zmieniła się bardzo mocno.

Jeszcze większe wrażenie robi różnica między położeniem wybrzeża w roku 1919 a położeniem w roku 2010. Linią zieloną zaznaczono linię brzegową przebiegająca w 1919 roku. Jak można wyliczyć po skali, w tym miejscu straciliśmy prawie 200 metrów.

Zapraszamy też do obejrzenia bardzo ciekawego wykładu na temat strefy brzegowej Bałtyku dostępnej pod tym linkiem:

Strefa brzegowa Bałtyku – prognozowanie i modelowanie zmian linii brzegowej (dr Grzegorz Uścinowicz) – YouTube

Tu zabiera, tam oddaje.

Nie wszędzie Bałtyk zabiera nasze wybrzeże. Są też miejsca, gdzie je zwraca. Tych miejsc jest jednak niewiele. Akumulacja osadów jest obserwowana w dwóch miejscach na naszym Wybrzeżu. To Brama Świny w okolicach wysp Wolin i Uznam oraz Mierzeja Wiślana. W tych miejscach lądu przybywa średnio 1 metr na rok.

Erozja i abrazja

Proces pochłaniania wybrzeża przez Bałtyk to przykład erozji. Erozja jest procesem niszczenia powierzchni terenu przez wodę, wiatr, słońce, siłę grawitacji i działalność organizmów. W omawianym przypadku dominującą jest erozja przez wodę.

Abrazja jest jednym z procesów erozyjnych. Z łacińskiego oznacza zeskrobywanie. Abrazja polega na ścieraniu skał / podłoża skalnego przez luźny materiał skalny niesiony oraz przemieszczany przez prądy morskie, przypływy i odpływy, falowanie wody i każdy jej ruch. Podczas tego procesu materiał skalny oddziaływając na siebie, wzajemnie się ściera, rozdrabnia oraz obtacza. W wyniku tego zjawiska powstaje najczęściej klif oraz platforma abrazyjna. W Polsce widowiskowym i jednym z nielicznych na skalę europejską jest klif przy ruinach kościoła w Trzęsaczu.

Ruiny kościoła w Trzęsaczu

Jedną z największych atrakcji nie tylko w Polsce, ale też Europie są ruiny kościoła w Trzęsaczu. W centrum wsi Trzęsacz wzniesiono kościół. Dokonano tego w piętnastym wieku, gdy wieś ta była oddalona od Bałtyku o 2 kilometry. Nikt wtedy się nie spodziewał, że w ciągu 500 lat morze pochłonie prawie 2 kilometry wybrzeża oraz prawie cały kościół, zostawiając jedynie południową ścianę.

bałtyk zabrał, bałtyk zabrał,jastrzębia góra,trzęsacz
Kościół gotycki (ruina); 314; PL, ZP, powiat gryficki, gmina Rewal, Trzęsacz, ul. Klifowa

Początek problemów

W siedemnastym wieku zaczęły pojawiać się pierwsze problemy. Zauważono, że Morze Bałtyckie za sprawą częstych i bardzo silnych sztormów zaczęło pochłaniać coraz większe połacie lądu. W 1750 roku odległość wsi od morza wynosiła 58 metrów. Wtedy też podjęto pierwsze kroki w ratowaniu kościoła. Użyto w tym celu mat z faszyny i pali ochronnych, co jednak nie powstrzymało zjawisk erozyjnych.

Postęp erozji

Sześćdziesiąt lat później już tylko 14,5 metra. W 1868 roku odległość od klifu wynosiła już tylko kilometr. Nadal odbywały się w kościele nabożeństwa. Ostatnie odbyło się 2 marca 1874 roku. Kościół zamknięto ze względów bezpieczeństwa 2 sierpnia 1874 roku.

bałtyk zabrał, bałtyk zabrał,jastrzębia góra,trzęsacz
Źródło: https://commons.wikimedia.org/

Upadek

Dekonstrukcja kościoła rozpoczęła się w 1900 roku gdy morze zabrało pierwszy fragment przypory. Następnie w marcu 1900 roku runęła ściana północna. Przez następne dziesięciolecia morze zabierało kolejne elementy kościoła. 1 lutego 1994 roku runął ostatni element: połowa ściany południowej. Do tej pory zachowała się jedynie południowa ściana, która znajduje się u szczytu klifu. Można ją podziwiać z kładki prowadzącej na plażę.

Próba ochrony pozostałości kościoła

W celu ochrony tego co zostało z kościoła, nałożono w 2001 roku specjalną opaskę oraz wzniesiono nowe fundament chroniące klif.

Pojawia się pytanie — jak długo będziemy mogli cieszyć się widokiem pozostałości tego kościoła? Trudno powiedzieć. Z obserwacji wynika, że zastosowane metody ochrony się sprawdzają. Co będzie w przyszłości? Czas pokaże. Warto jednak odwiedzić to urocze miejsce.

Inne wiadomości

Tagi: